Rola konsultacji psychologicznej w przebiegu depresji

Osoby podejrzewające u siebie depresje, lub bliscy tych osób, często zastanawiają się nad użytecznością kontaktu z psychologiem bądź psychoterapeutą. Także pacjenci z już rozpoznaną depresją miewają wątpliwości, co do zasadności tej formy specjalistycznej pomocy. Dzieje się tak szczególnie w sytuacji, gdy dana osoba rozpoczęła leczenie farmakologiczne i w lekach upatruje jedynej, skutecznej formy leczenia. Czasem kontakt z psychologiem lub terapeutą utrudnia brak wiedzy o potencjalnych korzyściach z niego płynących.

Konsultacja psychologiczna jest szczególnym rodzajem pomocy w zakresie zdrowia psychicznego. W zależności od potrzeb danej osoby, może przybrać formę od jednego do trzech spotkań, z których każde trwa zazwyczaj 45-50 minut. Ważną cechą tego rodzaju spotkań jest ich dobrowolność i niezobowiązujący charakter. Oznacza to, że można skorzystać z jednorazowej sesji konsultacyjnej i nie kontynuować współpracy ze specjalistą.

Konsultacja z psychologiem lub psychoterapeutą w podejrzeniu/ przebiegu depresji jest zorientowana na dwa dominujące cele. Po pierwsze, na podstawie wywiadu z daną osobą, specjalista dokonuje diagnozy problemu pacjenta. Diagnoza ta jest wieloaspektowa. Uwzględniana jest ocena stanu psychicznego, a także funkcjonowanie osoby w środowisku rodzinnym, zawodowym, społecznym. Pod uwagę brane są także informacje na temat ogólnego stanu zdrowia, znaczących wydarzeń z historii życia, rodzinnych skłonności do problemów natury emocjonalnej/psychicznej. W przypadku depresji diagnoza może być wzbogacona o wyniki  testów psychologicznych, np. Skali Depresji Becka. W diagnozie depresji ważne jest wykluczenie innych chorób, np. zaburzeń lękowych, choroby afektywnej dwubiegunowej, czy chorób somatycznych.

Po trafnym rozpoznaniu problemu pacjenta może zostać zrealizowany drugi cel konsultacji – zidentyfikowanie adekwatnych i dostępnych form pomocy. Dialog z psychologiem bądź psychoterapeutą pozwala określić, jakie preferencje odnośnie form pomocy ma dana osoba, oraz jakie są jej aktualne możliwości życiowe w zakresie sięgnięcia po różne typy wsparcia. Jednym z efektów konsultacji może być decyzja danej osoby o podjęciu indywidualnej lub grupowej psychoterapii. W zależności od rodzaju i nasilenia depresji, psychoterapia może być jedyną lub uzupełniającą farmakoterapię formą leczenia.

Istotą kontaktu z psychologiem bądź psychoterapeutą jest zapewnienie danej osobie atmosfery bezpieczeństwa, szacunku oraz stworzenie możliwości do otwartego dialogu o nawet najbardziej osobistych i bolesnych sprawach pacjenta. Z tego powodu konsultacja tego rodzaju jest czymś więcej niż interwencją specjalistyczną – staje się profesjonalnym i jednocześnie osobistym spotkaniem dwóch osób, z których jedna cierpi, a druga ma zasoby by w tym cierpieniu pomóc. Ulga w cierpieniu pacjenta jest bowiem nadrzędna wartością dla każdego specjalisty zajmującego się zdrowiem psychofizycznym.

Autor: Teresa Trautman